جشنواره یخ نوردی و ورزش های زمستانی نمایشگاه جهانی کتاب کوهستان آبشار سنگان دره ای زیبا در استان لرستان قله ها و یخچال های منطقه علم کوه دماوند کوه را بشناسیم!

                     

 


همزمان با روز جهانی کوه‌های پاک (۲۶سپتامبر برابر با ۴مهر) مدیرگروه دیده بان کوهستان «انجمن کوه نوردان ایران» وضعیت کوه‌های کشور را نگران‌کننده توصیف کرد و به همشهری گفت که چرای بی‌رویه دام، عملیات عمرانی بدون ارزیابی زیست‌محیطی و گردشگری ناپایدار ۳عامل اصلی تخریب محیط‌های کوهستانی کشور است که متأسفانه اغلب کوه‌های کشور را تهدید می‌کند.

عباس محمدي ضمن انتقاد از بي‌توجهي به محيط‌هاي كوهستاني خاطرنشان كرد: آنچه امروز بيش از هر عامل ديگري به تخريب كوه‌ها دامن زده چراي بي‌رويه دام است به‌طوري كه اكنون كمتر محيط كوهستاني در كشور يافت مي‌شود كه از تخريب‌هاي ناشي از چراي دام در امان مانده باشد.

به گفته وي، تخريب پوشش گياهي كوهستان و فرسايش خاك ناشي از چراي دام به اندازه‌اي است كه در اغلب محيط‌هاي كوهستاني كه تا 10سال پيش پوشيده از گياه بود فقط خاك لخت باقي مانده است؛ براي نمونه منطقه آذربايجان شرقي و شمال غرب ايران كه تا يك دهه پيش از بهترين پوشش گياهي برخوردار بود اكنون به برهوت تبديل شده است.

محمدي به تخريب پوشش گياهي كوه دماوند هم اشاره كرد و گفت كه متأسفانه به‌رغم آنكه چراي دام از مهر تا ارديبهشت ممنوع است در نبود نظارت و ناتواني سازمان جنگل‌ها و سازمان حفاظت محيط‌زيست دربهمن‌ماه گذشته در منطقه لاسم در شرق نيز در كوه‌هاي چين كلاغ در شمال غرب دماوند گله در حال چرا بود درحالي‌كه در زمستان گياهي براي چرا وجود ندارد.بخش جالب ماجرا اينجاست كه در اين‌باره حتي نامه‌اي به سازمان محيط‌زيست و سازمان جنگل‌ها نوشته شد اما به آن پاسخي داده نشد.


عباس محمدی- مجله‌ی زندگی سبز، شماره‌ 4 و 5، خرداد و تیر 94

 

سدها، از دست‌ساخته‌هایی هستند که بیشترین اثرگذاری را بر کوهستان‌ها (این کارخانه‌ها و برج‌های آب کشور) دارند. در میان صدها سد بزرگ و چند هزار سد بزرگ و کوچک که بر تمامی رودها و بسیاری از بهترین مراتع و جنگل‌های ایران اثر منفی داشته اند، سد گتوند "شاهکار" کم مانندی است در تجسم بخشیدن به شعار بی‌مورد و کم‌محتوای «ما می توانیم». فقط یک جلوه از این شاهکار این است که آنان توانستند با صرف چند میلیارد دلار، آب شیرین بزرگ‌ترین رودخانه‌ی این سرزمین را شور کنند و اینک در صدد اند که با صرف چند میلیون دلار دیگر، این آب شور را به دریای فارس برسانند!


کوه‌نوردی و موضوع مسوولیت مدیران باشگاه‌ها


مجله همشهری جوان - کسری امام صفاری: فهرستی از ورزش های عجیب و غریبی که هر روز کشته می دهند و محبوب تر می شوند؛ ورزش هایی که هیجان تنها دلیل زنده ماندنشان است.

هرکسی تعریفی دارد از زندگی. خیلی ها زندگی را در هیجان می بینند. می گویند اگر در زندگی هیجان را تجربه نکنند، زندگی بی حاصلی داشته اند. هیجان را خیلی ها در خطر تعریف می کنند. خطرکردن برایشان همان زندگی کردن است. می خواهند کارهایی بکنند که همه انگشت حیرت به دهان بگیرند. شجاعتشان را تحسین کنند و به توانایی های انسان که مرزی برای پیشرفت نمی بیند احترام بگذارند.

در این گزارش سعی شده ورزش های خطرناکی که انجامشان خیلی دل و جرات می خواهد معرفی شوند؛ ورزش هایی که به آنها «اکستریم» یا مخاطره آمیز می گویند؛ ورزش هایی که انسان ها جانشان را کف دست می گیرند و برای انجامش به مهارتی بالا، اعصابی قوی، تمرکزی رخنه ناپذیر، سرعت عمل، آمادگی بی اندازه جسمانی و بیش از همه جرات احتیاج دارند. البته با پیشرفت تکنولوژی، ایمنی ورزش های اکستریم خیلی زیاد شده است اما زور هیچ تکنولوژی ای به طبیعت وحشی تنیده شده در تار و پود این شش ورزش نمی رسد؛ تو هم جرات داری امتحان کن!

غواصی در غار
 

  • میزان علاقه: 9 هزار نفر در سال
  • میزان مرگ و میر: بیش از 300  نفر در سال
  • میزان آسیب دیدگی: بیش از هزار نفر در سال

جرأت انجام این ورزش ها را داری؟

غواصانی که در اعماق آب، در تاریکی نزدیک به مطلق غارهای زیر اقیانوس ها می شوند تا غیر از ارضای حس کنجکاویشان از دنیایی که بشر با همه پیشرفت هایش هرگز نتوانسته سر از همه اسرارش در آورد، بزرگ ترین ریسک را در زندگیشان می کنند. ورود به قلمرویی که نه محافظت شده و نه می شود محافظتش کرد. جایی که چشم مسلح هم به زور فاصله یک متری اش را می بیند. با دمای بسیار پایین که با کمک فشار شدید آب باعث می شود عضلات بدن منقبض شده و به زور حرکت کند.

آنقدر خطرناک هست که آدم بدون فکر به حیوانات درنده ای که حتی نمی شود دیدشان یا اگر دیده شوند فرصتی برای فرار از آنها وجود ندارد، از چنین کاری منصرف شود. تمام شدن اکسیژن که اصلا داستان دیگری دارد. همین است که موسسه بین المللی غواصی می گوید غواصانی موفق هستند که فقط زنده از آب بیرون می آیند.
 


راه رفتن روی طناب
 

  • میزان علاقه: 3 هزار نفر در سال
  • میزان مرگ و میر: بیش از 10 نفر در سال
  • میزان آسیب دیدگی: بیش از 500 نفر در سال

جرأت انجام این ورزش ها را داری؟

این را همه قبول دارند که بندبازان سیرک های بزرگ فقط به خاطر مهارتشان است که سالم صحنه را ترک می کنند. حالا فرض کنید که در ارتفاعی 200 یا 300  متری ایستاده اید و قرار است بیش از 600 متر روی یک طناب باریک راه بروید. 600 متر را آدم عادی چند دقیقه طول می کشد طی کند، چه برسد به اینکه بخواهد روی یک طناب این کار را بکند.

این ورزش خیلی قدیمی است. یکی از مشهورترین کسانی که خطر این کار را به جان خریده مار یا اسپلترینی ایتالیایی است که در قرن نوزدهم از روی طنابی بر فرار آبشار نیاگارا رد شد. رکورد اما دست ریک والنداست که در جزایرکینگز در اوهایو، در ارتفاع 80 متری 610 متر را طی کرد و سالم به مقصدش رسید. او و امثال او نه فقط روی طناب های افقی راه می روند، بلکه خیلی وقت ها مسیری زاویه دار از یک ارتفاع خیلی بلند به ارتفاعی کوتاه تر را برای حرکت انتخاب می کنند.
 


هلی اسکی
 

  • میزان علاقه: 11 هزار نفر در سال
  • میزان مرگ و میر: بیش از 300 نفر در سال
  • میزان آسیب دیدگی: بیش از 2 هزار نفر در سال

جرأت انجام این ورزش ها را داری؟

اسکی بازها فرق اسکی روی برف های کوبیده شده پیست های استاندارد را با اسکی روی برف های پودری کوهستان های بکری که جز حیات وحش، هیچ انسانی مگر با هلی کوپتر به آنها دست نیافته می فهمند. سستی زمینی که زیر چوب اسکی هایتان است، اینکه ندانید دارید از روی گودال رد می شوید یا صخره ای برآمده و حرکتت برف های پشت سرتان که حتی می تواند منجر به بهمن شود، حالا گیریم که سالم به پایین کوه برسید. معلوم نیست بتوانید بار دیگر خود را به هلی کوپتر برسانید. سالانه عده زیادی حین ورزش جانشان را از دست می دهند یا گرفتار مصدومیت های دردناک می شوند.


یخ نوردی

  • میزان علاقه: 11 هزار نفر در سال
  • میزان مرگ و میر: بیش از 100 نفر در سال
  • میزان آسیب دیدگی: بیش از 3 هزار نفر در سال

جرأت انجام این ورزش ها را داری؟

یخ نوردان برای بالارفتن از دیواره های یخی روی تخته سنگ های عمودی هیچ ایستگاه و گیره ای که دستی به آن بگیرند یا پایشان را رویش محکم کنند ندارند.

اصطکاک کم یخ هم مزید بر علت شده تا میزان لغزش حین بالا رفتن به حداکثر برسد. هوا اگر آفتابی باشد، یخ ها آرام آرام آب می شوند. اگر خیلی سرد باشد، بزرگ می شوند و نمی شود از آنها به راحتی بالا رفت. از آنجایی که یخ نوردی در شرایط کاملا عمودی انجام می شود، جاذبه با حداکثر نیرو یخ نورد را به سمت خود می کشد که خود خستگی بی اندازه ای در عضلات یخ نورد به وجود می آورد. این خستگی هم ضریب اشتباه را بالا می برد و نتیجه اش می شود مرگ بیش از 800 یخ نورد در سال


بیس جامپینگ
 

  • میزان علاقه: 100 هزار نفر در سال
  • میزان مرگ  و میر: بیش از هزار نفر در سال
  • میزان آسیب دیدگی: بیش از 6 هزار نفر در سال

جرأت انجام این ورزش ها را داری؟
 

BASE مخفف چهار کلمه انگلیسی به معنای ساختمان، دکل، پل و زمین است و بیس جامپینگ پریدن یا سقوط آزاد از هر کدام از اینهاست. آنها که عشق این کار را دارند می دانند باید از جاهایی بپرند که در دنیا وجود دارد. معروف ترینش را که دیگر حتما می شناسید؛ فلیکس بائو مگارتنر که پارسال رکورد پرش از بالاترین ارتفاع را زد و حتی دیوار صوتی را شکست. برای پیروزی در این ورزش لازم است فقط زنده بمانید. این ورزش در بسیاری از نقاط دنیا ممنوع است.
 


ورزش های دیگری که قربانی می گیرند اما خیلی هم ترسناک نیستند

ایکس اسپورت خز شده؟

ارنست همینگوی، نویسنده مشهور آمریکایی روزی گفته بود: «فقط سه ورزش وجود دارد؛ گاوبازی، موتورسواری و کوهنوردی. بقیه فقط بازی هستند.» به نظر او چیزی که خطر نداشته باشد و انسان را وادار به تجهیز و پیشرفت حواس پنجگانه و شرایط فیزیکی اش نکند ورزش نیست. از دهه 1950 علاقه به ورزش های اکستریم که خیلی هایشان قدمتی به اندازه کهنترین تمدن های بشری دارند زیاد شد. حالا کار به جایی رسیده که X-SPORTS یا همان ورزش های مخاطره آمیز دسته بندی شده و حتی نهادهای نظارتی بر آنها وجود دارد. ورزش های مخاطره آمیزی که به هر شکلی جان انسان را به خطر می اندازند.


مراسم جایزه کلنگ طلایی 2015، که بیست و سومین مراسم این جایزه در طول تاریخ خود است، از 9 تا 12 آوریل ( 20 تا 23 فروردین 94 )، در پای مونبلان و در دو شهر شامونی فرانسه و کورمایور ایتالیا برگزار خواهد شد.

امسال، جایزه یک عمر دستاورد کوهنوردی ( Lifetime Achievement Award ) به خاطر یک عمر تلاش موثر در کوهنوردی و الهام بخشی به نسل های جدید کوهنوردان، به کوهنورد 81 ساله و معروف انگلیسی، کریس بانینگتون اعطا خواهد شد.

در سالهای گذشته، و به ترتیب از سال 2009: والتر بوناتی، رینهولد مسنر، دوگ اسکات، روبرت پاراگو، کورت دیمبرگر ، و جان روزکلی موفق به دریافت این جایزه شده اند.

کریس بانینگتون متولد 6 آگوست 1934 لندن است. با پیوستن به آکادمی نظامی سلطنتی به عنوان مربی کوهنوردی، کوهنوردی جدی خود را آغاز کرد. تلاش های او به عنوان کوهنورد و سرپرست اکسپدیشن ها فوق العاده است. به عنوان یک الهام بخش و مشوق کوهنوردی "دستاوردهای او نقطه عطفی در کوهنوردی آلپ و هیمالیا است."

بانینگتون، تا کنون 15جلد کتاب نوشته، در برنامه های متعدد تلویزیونی شرکت کرده، چندین جایزه دریافت کرده ، پست های مدیریتی زیادی داشته، و مهمتر اینکه هنوز هم در 81 سالگی کوهنوردی می کند!

لیست صعود های برتر 2014 و نامزهای جایزه اصلی کلنک طلایی در ماه فوریه، و برنده یا برندگان نهایی جایزه اصلی در ماه آوریل اعلام خواهد شد.

From 9 - 12 April 2015 Courmayeur and Chamonix will host the 23rd edition of Piolets d’Or, the Oscars of mountaineering. British alpinist Sir Chris Bonington will receive the Piolet d'Or Carrière.

منبع:روابط عمومی انجمن


 نانگا پاربات: روایت الیزابت ریوول از تلاش زمستانی - به دوستی ها ادامه خواهم داد

17 ژانویه: روز 7800 متری

الیزابت، روایت خود را از سرمای شدید و زیبایی شگفت انگیز غروب 16 ژانویه در ارتفاع 7200 متری شروع می کند. همه  چیز به استثنای کیسه خواب یخ زده بود. با توجه به فاکتور باد، سرمایش باد، منفی 40 تا منفی 50 بود. با وجود این، غروب آفتاب در آن ارتفاع به واقع هیجان انگیز بود. سرمای شدید و هیجان تلاش برای صعود قریب الوقوع قله، خواب را در آن شب از الیزابت و تومک گرفته بود.  

آن شب، شبی طولانی نبود. دو کوهنورد بعد از یک ساعت آماده شدن، سرانجام ساعت 3 صبح از چادر شان بیرون آمدند." فضای کوچک و دلگیر چادر ناپدید شده بود؛ حالا، روی کرامپون های خود بودیم با تبر های یخ برای صعود"

صعود، در شرایط فریز زمستانی انجام می شد. "به واقع اولین بار بود که چنین سرمایی را احساس می کردم. می دانستم که هر توقفی یا هر تغییری مهلک خواهد بود. در ارتفاع 8000 متری بودیم، و در شرایط به شدت سخت زمستانی. حتی اگر مسیر خیلی فنی نبود اما شرایط زمستانی، یکی از سخت ترین صعود ها را به من تحمیل کرده بود."

اواسط روز در ارتفاع 7800 متری بودند؛ جاییکه مسیر آنها به مسیر هرمان بوهل، اولین صعود کننده نانگا، وصل می شد. اما هوا رو به خرابی گذاشت و آنها مجبور به عقب نشینی شدند. " اگر دستهایم را کش می دادم، می توانستم قله را با لمس انگشتانم  "احساس" کنم. قله خیلی نزدیک بود. هیجان زده، اما آرام بودم. هوا رو به خرابی گذاشت؛ برگشت از آن نقطه آسان نبود، بخصوص وقتی که می دیدم تا آن لحظه همه چیز رو به جلو بود." 

10 روز تلاش برای صعود قله

"ما روز جمعه، 9 ژانویه، بیس کمپ را ترک کردیم. به خاطر اینکه قرار بود 10 روز در ارتفاعات  بالا بسر بریم، بنابراین کوله پشتی های ما خیلی سنگین بود. مسیر طولانی بود. امسال این مسیر تنها مسیر ممکن است. سایر مسیر ها در بعضی قسمت ها به شدت خشک و بدون یخ هستند."

اولین شب در قلب یخچال دایامیر سپری شد. روز دوم به کمپ 2 زیر قله گالانو رسیدند. روز سوم برای رسیدن به کمپ 3؛ در پای مسیر مسنر – 2000؛ از شکاف های یخی مهیب عبور کردند. روز چهارم به خاطر باد شدید هیچ پیشرفتی نداشتند. 

روز پنجم با پشت سر گذاشتن جندین برج یخی به کمپ 3 در ارتفاع 6600 متری رسیدند. " روز بعد (ششم) تا ارتفاع 7000 متری پیش رفتیم. تومک در پاهایش احساس سرما می کرد. من، نوک بینی ام یخ زده بود. خورشید خیلی دیر ساعت 11 صبح درخشید، اما غروب زیبایی داشتیم." روز بعد (روز هفتم) آنها در ارتفاع 7200 متری بیواک کردند.

روز هشتم، در آرزوی رسیدن به قله، صعود خود را شروع کردند، اما در ارتفاع 7500 متری مجبور به عقب نشینی شدند. آنطور که تومک در پیام شفاهی خود می گوید آنها فاصله خود تا قله را اشتباه محاسبه کرده بودند. روز نهم، روز تلاش برای صعود قله بود.

 فرود

از ارتفاع 7800 متری، دو کوهنورد فرود آمدند و در ارتفاع 7200 متری بیواک کردند. اما دیگر غذا و سوخت نداشتند." از گشنگی و تشنگی می مردیم، با پروژه خود دست وپنجه نرم می کردیم."

"روز بعد فرود خود را شروع کردیم. مجبور بودیم به خود مان متکی باشیم...." زیرا دانیل ناردی به دلیل آنچه که خود فکر می کرد گفته بود که به خاطر خودسری ها و ناهماهنگی های الیزا و تومک آنها دیگر عضوی از تیم نیستند. .... و حالا، این اندیشه حسرت بار الیزا "... زنده باد "مرام دوستی" در کوه ها...." !!

فرود در هوایی خوب و خوش ادامه داشت و آنها به ارتفاع 6500 متری رسیدند.

تومک، ناپدید می شود

"صدا، بلند و ناگهانی بود، بنگ، دیدم که پاها و بدن تومک وارونه شده: پل برفی شکسته بود. فریاد زدم" تومک...!..." اما صدایی نیامد. او سقوط کرده بود. به لبه شکاف یخی نزدیک شدم. صحنه ی وحشتناکی بود؛ شیب برفی 80 درجه و حفره ای سیاه. خدای من! تومک! هنوز نامش را فریاد می کردم اما پاسخی در کار نبود. همه چیز به مغزم هجوم آورد: بچه هایش، دوستش آنا، همسرم ژان کریستف، و من تنها در این یخچال دشمن خو.....گستره عظیم تنهایی..."

" بالاخره، چیز خیلی کوچکی دیدم- خدای من! تومک بود- "تومک، حالت چطوره؟ جاییت شکسته؟ می تونی بالا بیایی؟ ارتفاع زیاده." و او جواب داد که قکر نمی کنم جایی شکسته باشه اما نمی توانم بالا بیایم."

الیزابت برای آوردن طناب بی درنگ به پایین برگشت. آنها در آن پایین حدودا 200 متر طناب دپو کرده بودند. در برگشت، تومک را صدا کرد اما هیچ پاسخی از درون شکاف یخی نیامد. "بالاخره، از جایی دورتر صدایی شنیدم "الی..." و این از انتهای غار نبود، بلکه از سمت چپ بود. تومک، بعد از فائق شدن بر احساساتش توضیح داد که در عمق غار و از روی پل های برفی خطرناک عبور کرده و راهی برای خروج یافته بود."

تومک،مسکن می خورد؛ دو کوهنورد آرام و آهسته فرود می آیند و سر انجام به بیس کمپ می رسند.

خروج از منطقه:

الیزابت ، 21 ژانویه بیس کمپ و سپس 23 ژانویه اسلام آبادرا ترک کرد. " شگفت زده از منش منفی دانیل ناردی؛ اما، با آرامش و اطمینان بعدی که از دیگران دریافت کرده ام به رابطه های عمیق دوستی ادامه خواهم داد."

explorersweb


کراپ‌شده - صعود زمستانی

صعودهای زمستانی در ارتفاعات اردبیل در حالی رونق یافته که بررسی ها نشان می دهد نبود امکانات مناسب و عدم هدایت اصولی کوهنوردان از دلایل نافرجام ماندن برخی از این صعودها است.

به گزارش خبرنگار مهر، مرگ کوهنورد بیله سواری در ارتفاعان سبلان در حالی به لیست از دست رفته های این کوه اسرار آمیز افزود که نظرات متعدد و گاها مخالفی را در نافرجام ماندن سفر ورزشی این کوهنورد به دنبال داشت.

نظراتی که در برخی مواقع نقطه تقصیر را بر روی کوهنوردان قرار می دهد و گاهی به کمبود امکانات اشاره می کرد.

هر چند گفته های هر دو گروه شنیدنی است اما به اعتقاد کارشناسان افزایش امکانات و آگاهی دهی مناسب به کوهنوردان می تواند تا حد زیادی از حوادث کوهستان بکاهد.

آنهم در شرایطی که اردبیل برخوردار از نزدیک به ۱۴ قله با ارتفاع بیش از سه هزار متر است و این منطقه کوهستانی اعجاز هایی در ارتفاعات خود در بردارد که هر کوهنورد و دوستدار طبیعتی را به بازدید و کشف آن وسوسه می کند.

بی توجهی به  دو عنصر کلیدی راه و هوا

فعال گردشگری معتقد است باز بودن راه های فرعی و خاکی از الزمات و ضروریات صعودهای زمستانی است و با این وجود در زمستان اکثر راه ها پوشیده از برف است و به ویژه برای انجام ورزش های زمستانی و کوهپیمایی ورزشکاران را با مشکل مواجه می سازد.


تاریخچه تلاش های زمستانی K2

زمستان هیمالیا و قراقوروم کم کم از راه می رسد و یک بار دیگر صعودهای زمستانی 8000 متری ها در صدر خبرهای کوهنوردی جهان قرار می گیرد. از میان 14 قله 8000 متری 12 قله در فصل زمستان صعود شده؛ اما دو قله K2 و نانگاپاربات تا کنون اجازه صعود زمستانی به هیچ کوهنوردی را نداده اند. تا این تاریخ  3 تلاش ناموفق در K2 و نیز 21 تلاش ناموفق در نانگا صورت گرفته است. زمستان امسال بازهم چند تیم درنانگا و یک تیم در K2 در صدد هستند تا به رویاهای سخت و سهمگین زمستانی خود پاسخ دهند.


نه، دست بردار نیست. لانی داپر، 53 ساله، ادونچریست آمریکایی، با 25 سال کاوشگری در مناطق قطبی هنوز دست بردار نیست. او می خواهد اولین صعود سولوی ژانویه قله دنالی، بلندترین قله امریکای شمالی واقع در آلاسکا را به نام خود ثبت کند. دنالی تاکنون 4 بار در فصل زمستان صعود سولو داشته است. اما این صعود ها هیچکدام در ماه ژانویه نبوده است. صعود سولو در ماه ژانویه چیز دیگری است. سهمگین، وحشتناک؛ تاریکترین، سردترین و زمستانی ترین ماه زمستان: طول روز 6 ساعت؛ دما منفی 51 درجه سانتیگراد؛ سرعت باد 160 کیلومتر در ساعت!!!!


یاد باد آن بوسه‌ها/ که یاران/ با دهان سرخ زخم‌هاشان/ بر بیابان لوت نهادند.*


سازمان هاي مردم نهاد ; وضرورت هاي اخلاقي حاكم بر آن

نوشته شده توسط شهناز قلیزاده

يكي از مسائلي كه همواره جوامع انساني با آن درگير هستند معضلات اجتماعي از قبيل فقر ، مصرف مواد مخدر ، شيوع برخي بيماريها ، اشاعه فساد و بي بند و باري ، معضلات زيست محيطي ،تنش هاي اجتماعي، فقر فرهنگي ، فاصله هاي زياد طبقاتي ، فقدان فرهنگ مناسب شهر نشيني و صدها مورد ديگرمي باشد كه اگرچه نهادها و سازمانهاي دولتي و رسمي ، به منظور غلبه بر اين معضلات همواره برنامه ها و سياست هايي را اعمال مي نمايند و بودجه هايي را سالانه مصروف اين بخش مي سازند اما نقش مشاركتي سازمانهاي مردم نهاد و تشكل هاي محلي مي توانند ، كمك مؤثري در اين راه باشند.

 


 


موجود نیست

موجود نیست

همزمانی محتوا