اجاق گازهای سوخت جامد هنوز در خرده فروشان عمده فروخته می شود. اما محاسبه مصرف سوخت – و بوی وحشتناک آنها – حتی برای فداکارترین کوهنورد زمستانی نیز باید کافی باشد.
قرص هگزامین سوزاننده اجاق گاز جامد (عکس: krblokhin/iStock via Getty)
به روز شده در 11 نوامبر 2026، 1:08 بعد از ظهر
بوهایی وجود دارد که استشمام میکنم و هنوز کابوس میسازد: یک جعبه پستی UPS از خرچنگها یک بار با دو هفته تاخیر به والدینم تحویل داده شد. فریزر پر از ماهی و گوشت چرخ کرده که مجبور شدم بعد از اینکه کسی آن را از برق جدا کرد و زیر آفتاب تابستان بیرون گذاشت، آن را تمیز کنم. و پس از آن به رتبه سوم سقوط کردم، زمانی که قرص های سوخت هگزامین من در کوله پشتی من شل شد.
من در گرند تراورس، مسابقه کوهنوردی اسکی حدود 40 مایلی از کرستد بوت تا آسپن، کلرادو، شرکت کردم. با توجه به زمین ناهموار، برگزارکنندگان از هر تیم می خواهند مجموعه کاملی از تجهیزات بقا، از جمله یک اجاق گاز را به همراه داشته باشند. در تلاش برای سبک نگه داشتن کیت خود، من و شریکم یک مشعل کوچک سوخت جامد و چندین قرص سوخت را در مجموع حدود 5 اونس بسته بندی کردیم – سبک تر از یک ظرف سوخت 100 گرمی. آنها را دو کیسه کردم و داخل کلاهم فرو کردم، که امیدوارم مانع برخورد آنها با بسته من شود.
اگر تا به حال از قرص های سوخت هگزامین استفاده نکرده اید، اولین چیزی که باید در مورد آنها بدانید این است که بوی بدی دارند. و آن طور که انتظار دارید بد نیست: به جای زینگ نفتی گاز سفید یا بوی نامطبوع اضافه شده به مخلوط های LPG، قرص ها بوی دریایی مشخصی دارند. کاربران آن را با صدف های فاسد یا کپور مرده مقایسه می کنند.
در نیمه های مسابقه، وقتی بسته ام را باز کردم، متوجه نشانه هایی از این بو شدم. اما زمانی که از خط پایان عبور کردیم متوجه شدم چه اتفاقی افتاده است: در نقطهای از مسابقه، یکی از کیسهها باز شده بود. کلاهی که او را در آن بسته بودم قربانی اصلی بود. آن را پوشیدم و دهانم را بستم. چندین چرخه شستشو و حدود یک ماه هوادهی طول کشید تا اینکه در طول قطع برق بوی خرچنگ قرمز را از دست داد.
شما هم می توانید این تجربه را داشته باشید و نیازی به هزینه زیادی ندارید: اجاق گاز Esbit، معروف ترین برند مشعل های سوخت جامد، تنها با 12 دلار با احتساب سوخت قابل خریداری است. آنها ارزان، ساده و حداقل نسبتا سبک هستند. اما چه برای کیت فوق سبک خود و چه برای استفاده اضطراری در زمستان، من به معنای واقعی کلمه هر چیز دیگری را میخرم.
اجاق گازهای سوخت جامد فناوری قدیمی هستند: اولین اجاق گازها در سال 1936 در بازار ظاهر شدند، زمانی که Esbit، یک شرکت آلمانی، قرص های سوخت هگزامین و مشعل های فشرده طراحی شده برای استفاده از آنها را معرفی کرد. تقاضا برای آنها در طول جنگ جهانی دوم رشد کرد، زمانی که مشعل های Esbit به یک محصول استاندارد برای Wehrmacht تبدیل شد. متفقین نیز نسخه های خود را توسعه دادند. امروزه، اجاقهای سوخت جامد هنوز در میان گردشگران اروپایی رایجتر از گردشگران آمریکایی هستند، که کمتر از آنها استفاده کردهاند و اگر در جایی زندگی میکنند که محدودیتهای آتشسوزی معمول است، اغلب نمیتوانند، زیرا مدیران زمین معمولاً هرگونه اجاق بدون کلید خاموش و روشن همراه با آتش را ممنوع میکنند.
از خطرات آتش سوزی که بگذریم، دلایل خاصی وجود دارد که چرا این روزها تعداد کمی از گردشگران برای غذاهای جامد سفر می کنند. اگرچه اجاقها سبک هستند، اما سوخت آنها اینطور نیست: تقریباً 2 قرص استاندارد یا تقریباً یک اونس سوخت هگزامین لازم است تا یک لیتر آب به جوش بیاید، در مقایسه با 0.3 اونس سوخت برای اجاقهای لولهای تنظیمکننده فشار مانند Soto Windmaster. در حالی که شخصی که از اجاق گاز لوله ای استفاده می کند باید وزن محفظه فلزی سوخت وارد شده را تحمل کند، تفاوت در راندمان به این معنی است که برای هر سفری طولانی تر از یک یا دو روز، مزیت اجاق گاز جامد در بهترین حالت مشکوک است. حداقل به معنای شروع با یک بسته سنگین تر است. روشن کردن آنها در سرما، اگر نگوییم غیرممکن، دشوار است و برفها از نظر یخبندان دیر ذوب میشوند، معایب واقعی برای اجاقهای اضطراری که ممکن است مجبور شوید با انگشتان بیحس روشن کنید. و سپس، البته، آن بوی تند وجود دارد.
اگر آنها ناکارآمد هستند و بوی بدی می دهند، چرا اجاق های سوخت جامد در اطراف آویزان هستند؟ من این را به آنها می دهم: آنها ساده هستند. مانند هر چیز با قطعات متحرک، اجاق گاز می تواند بشکند. فیلترها مسدود می شوند و فندک های پیزو می سوزند. اساساً هیچ راهی برای شکستن اجاق گاز جامد وجود ندارد. روی آن قدم بگذارید و فقط می توانید آن را به شکل خم کنید. با این حال، حتی وقتی صحبت از سادگی به میان میآید، من متقاعد نشدهام که این بهترین انتخاب است: اگرچه مشعلهای الکلی معایبی دارند، مشعل الکلی به اندازه اجاق گاز هگزامین ارزان و سبک است، بوی بهتری دارد و سوخت راحتتر پیدا میشود. (به نظر نمی رسد که من به Esbit ضربه می زنم، باید توجه داشته باشم که آنها یک مدل مشعل الکل جامد می سازند که به عنوان یک بطری ذخیره سوخت نیز عمل می کند.)
من اهل متنفر نیستم، یا حداقل سعی میکنم اینطور نباشم: هر کوهنوردی ویژگیهای عجیب و غریب خود را دارد، و اگر از اجاقهای سوخت جامد استفاده میکنید، فکر میکنم که خیلی خوب است. اما اگر شما یکی از تازه واردانی هستید که در هر انجمن مسافرتی به فکر خرید این مشعل سوخت جامد تیتانیومی فوق سبک هستید، احتمالاً پاسخ منفی است. با حدود 5 دلار و 12 گرم بیشتر – که تقریباً وزن یک باتری قلمی است – می توانید BRS-3000T را تهیه کنید، اجاقی که غم و اندوه بسیار کمتری برای شما ایجاد می کند. و به عنوان یک امتیاز، کوله شما را بوی پری دریایی با B.O نمی دهد.
